โดย มาร์ค สจ๊วต
จีตคุนโด(Jeet Kune Do-JKD)แปลตรงตัวได้ว่า ‘วิถีแห่งการหยุดหมัด’ ศิลปะการต่อสู้นี้เกิดขึ้น โดย บรู๊ซ ลี (หรือ หลี่ จุนฟ่าน) ที่รู้จักโดยคนทั่วไปว่า เป็นดาราภาพยนตร์บู๊ชาวฮ่องกง อันที่จริงแล้ว บรู๊ซเกิดที่ซานฟรานซิสโก สหรัฐอเมริกา แต่โตในฮ่องกง แล้วย้ายไปอเมริกาในปีค.ศ.1958
ที่อเมริกา บรู๊ซได้เข้าเรียนในมหาวิทยาลัยวอชิงตัน ซีแอตเติล ในสาขาปรัชญา ขณะที่อยู่ในอเมริกา นั่นเองบรู๊ซ ลี ได้เปิดโรงเรียนสอนศิลปะป้องกันตัว จุนฟ่านกังฟู ซึ่งต่อมาเรียกว่า จีตคุนโด ที่ ซีแอตเติล, โอ๊คแลนด์ และ ลอสแองเจลลิส หลังจากอยู่อเมริกากว่าสิบปี เขากลับสู่ฮ่องกงในปี 1970 เข้าสู่วงการภาพยนตร์ อย่างเต็มตัว แต่บรู๊ซ ลีก็เสียชีวิตอย่างเป็นปริศนาในอีก3ปีต่อมา
JKD ถูกเรียกว่า เป็นรูปแบบการต่อสู้ผสมผสานระหว่างจีนกับอเมริกา ซึ่งเป็นรูปแบบแรกที่ผสม ความเป็นตะวันตกกับตะวันออก วิชา JKD ที่แท้จริงแล้ว มีพื้นฐานจาก 3 วิชาการต่อสู้ได้แก่ มวยกังฟู, วิชาดาบแบบตะวันตก และ มวยสากล แต่ก็ต้องเรียกว่าเป็นศิลปะการต่อสู้ของบรู๊ซ ลี อย่างสมบูรณ์ JKD มีความเรียบง่าย, ตรงไปตรงมา, ใช้ป้องกันตัวได้ทันที เป็นพื้นฐาน แต่วิชาJKDต้นแบบนั้นหาเรียนได้ยาก นอกบริเวณฝั่งตะวันตกของสหรัฐอเมริกาี
การสัมผัสของจีตคุนโดนั้นหมายถึงการสัมผัสกับคู่ต่อสู้ในวิธีการใดๆก็ตามที่ไม่ใช่การเข้าโจมตีคู่ต่อสู้ แต่ยุทธวิธีที่เป็นจุดมุ่งหมายของมวยจีตคุนโดนั้นคือ การไม่สัมผัสก่อนการโจมตี
จีตคุนโด เกี่ยวข้องกับ ช่องว่าง ระยะ และจังหวะเวลา เพื่อโจมตีโดยไม่มีการสัมผัสกับคู่ต่อสู้ก่อน แต่อย่างไรก็ตามในความเป็นจริงจำเป็นที่จะต้องมีเทคนิคสำรองไว
เทคนิคสำรองของจีตคุนโดก็ยังอยู่บนพื้นฐานของความพยายามไม่สัมผัส โดยให้มีสัมผัสน้อยที่สุด แม้ว่ามีอีกหลายเทคนิคที่ต้องเกี่ยวข้องสัมผัสกับคู่ต่อสู้ คือ การสะท้อนแรง(defrecting) การดักปิดจังหวะ (trapping) การกอดปล้ำ(grappling) และเทคนิคเหล่านี้จำเป็นต้องฝึกให้ใช้ได้อย่างคล่องแคล่ว เพื่อจบการต่อสู้ให้เร็วที่สุด
จีตคุนโดมีรูปแบบที่พร้อมต่อสู้ ทั้งระยะเตรียมการต่อสู้ ระยะต่อสู้ และระยะป้องกันหลังการต่อสู้แล้ว นอกจากนั้นมวยของบรู๊ซ ลี ยังเน้นความเรียบง่าย เส้นตรงในการโจมตี และไม่นิยมจังหวะที่อ่านได้ โดยท่าการ ต่อสู้ของจีตคุนโด จะนำด้วยด้านที่ถนัด เช่น คนที่ถนัดขวา จะใช้ขาขวาและการ์ดขวานำ เพื่อให้ด้านถนัดใกล้กับ คู่ต่อสู้ ย่นระยะการเข้าโจมตี เพิ่มความเร็วเนื่องจากด้านถนัดย่อมเร็วกว่าและมีความคล่องตัวกว่า
บทความจากนิตยสาร Siam Combat